Odlaskom Lidije Budeč, rođene Poruc, koja je po vlastitoj želji sahranjena juče kod crkve Svete Ane na Savini, u krugu porodice, Herceg Novi je ostao bez jedne od onih tihih, vrijednih ličnosti koje su decenijama učestvovale u stvaranju njegovog kulturnog i građanskog identiteta. Njena biografija nije bila ispisivana funkcijama, priznanjima i titulama, ona je plijenila radom, znanjem, srdačnošću i dubokom posvećenošću dobru grada i ljudi.
Lidija je diplomirala na Višoj pedagoškoj akademiji, glavni predmet bio je engleski jezik. Vrlo mlada, sa suprugom Đorđem koji je kao i ona bio istrajno posvećen napretku grada, i kćerkama Tamarom i Aglajom, odlazi u Libiju, gdje provodi dvanaest godina, predajući engleski jezik i umjetnost. Neostvarena je ostala, zbog opravdanih okolnosti, njena želja da upiše Likovnu akademiju, ali je umjetnost ostala trajno prisutna u njenom životu.
Po povratku u Herceg Novi, u periodu nakon razornog zemljotresa 1979. godine, snažno se uključuje u obnovu i kulturni oporavak grada. Predavala je italijanski jezik na Radničkom univerzitetu, po posebnim, nekonvencionalnim metodama, zbog kojih se nje i danas, s poštovanjem i ljubavlju, sjećaju generacije polaznika. Njena nastava nije bila samo učenje jezika – bila je susret sa kulturom, muzikom i svijetom.
Kao aktivna učesnica u radu SIZ-a za kulturu, dobrovoljno je pomagala u organizaciji brojnih koncerata klasične muzike. Zajedno sa dugogodišnjim prijateljem iz djetinjstva Đorđem Lazarovim, uz podršku rođaka Ilije Žila Budeča, tadašnjeg direktora Hotela „Plaža“, organizovala je prvi koncert tada mladog i nepoznatog, a danas violiniste svjetskog glasa, Stefana Milenkovića.
Posebno mjesto u njenom djelovanju zauzima angažman u Zadužbini Duković. Iako katolkinja, postala je članica zadužbinskog odbora zahvaljujući iskrenom, humanom i neselektivnom odnosu prema ljudima i zajednici.
Mirjana Radojičić, predsjednica UO Fondacije Duković, ističe da je Lidija “osjećala poštovanje prema plemenitoj porodici, koja je ostavila veliku imovinu ovom gradu. To je rukovodilo da se nesebično angažuje da se imovina pazi i koristi u duhu zavještanja”. Poznata su njena “britka i argumentovana reagovanja”, nastavlja Radojičić, uvijek “kada bi osjetila da se postupa suprotno od želje ostavioca.”
Lidija nije pripadala političkim taborima niti se bavila politikom. Od 1982. do 1988. godine, kao zamjenica predsjednika Upravnog odbora SIZ-a kulture i nauke Opštine Herceg Novi, bila je zadužena za obnovu Starog grada, popločavanje i obnovu spomenika kulture, sjeća se profesor Lazar Seferović, ponosan na višegodišnju saradnju. Pamti, a o njemu je i pisao,prvi klavirski koncert Kamernog orkestra Muzičke škole održan 1956. godine. Dirigent je bio Rudolf Ribar a solistkinja Lidija Poruc Budeč. Najupečatljivije njegovo sjećanje je na Lidijinu plemenitost i radost zbog svega što je grad činilo ljepšim.
Lidija je poticala iz građanske porodice u kojoj su govorili strane jezike, putovali svijetom i njegovali širok, savremen pogled na život. Bila je erudita u punom smislu riječi. Muzički nadarena, sa apsolutnim sluhom, često je na klaviru svirala melodije koje bi čula samo jednom. Porodični koncertni klavir bio je kupljen u Beču za Lidijinu baku početkom 1900. godine i vjerovatno je prvi donesen u Herceg Novi.
Ljubav prema znanju, muzici, jezicima, umjetnosti ali i prema brižljivom njegovanju cvijeća, prenosila je svakodnevno, nenametljivo, prirodno i lako i na svoje kćerke.
Istraživala je i rekonstruisala porodično stablo Budeča sve do bana Budeča sa područja Bilećkih Rudina, a ti podaci su kasnije korišćeni u stručnoj literaturi. Učestvovala je u istraživanjima vezanim za Marka Cara. Jedina rođena sestra Marka Cara bila je Adele Car, žena zlatara i prvog kapelmajstora Gradske muzike Gliga Vuličevića. Oni su imali samo jednu ćerku, Lidijinu babu koja je bila operska pjevačica i umjetnica a po njoj je Lidija dobila ime. Marko ih je kada bi dolazio iz Beograda posjećivao sve do smrti.
Oni koji su Lidiju poznavali pamtiće je kao vedru, energičnu i radoznalu osobu, čiji su dom i život bili ispunjeni susretima, muzikom, radošću druženja i zajedništva.
Smrt Lidije Budeč nije gubitak samo za porodicu. Grad je izgubio predstavnicu generacije obrazovanih, dostojanstvenih i nenametljivih ljudi koji su gradili Herceg Novi bez buke, sa trajnim rezultatima, ne tražeći aplauze, koji su dijelili znanje bez potrebe da se istaknu. Lidija Budeč tu je pripadala i tu ostaje, u najfinijoj slici Herceg Novog, u pamćenju grada.
Njenoj velikoj duši nebesko prostranstvo i mir!
Bio sam u toj prvoj grupi polaznika škole italijanskog jezika na Radničkom univerzitetu. Nekonvencionala predavanja kojim nas nije samo učila jeziku već i italijanskoj kulturi, umjetnosti, gastronomiji, načinu života.
Poticala nas je na istraživanja, putovanja, empatičnost, na širinu razmišljanja.
Divna Lidija
Bila je i moja profesorica Italijanskog, na Radničkom univerzitetu. Ostaje minu neizbrisivom sećanju njena blagost. Pozdravljali smo se na ulici, decenijama kasnije, uvek razdragano. Moje najiskrenije saučešće, svima koji su je poznavali. Baš mi je žao.